Łysek z pokładu Idy
Łysek z pokładu Idy to niewielka objętościowo nowelka autorstwa Gustawa Morcinka. Jej bohaterem jest koń zesłany do kopalni gdzie zaangażowany zostaje do wożenia węgla. Zwierzę początkowo nie chce zejść pod ziemię i bardzo się temu opiera, jednak ostatecznie górnikom udaje je się tam zwabić. Łysek rozpoczyna pracę i zaprzyjaźnia się z jednym z górników oraz malutką, szarą myszką. Jest bardzo mądrym koniem i doskonale wyczuwa gdy ktoś nie darzy go zbytnią sympatią. Właśnie jedna z takich osób robi Łyskowi niezbyt przyjemny żart i częstuje do trawą wymieszaną z tytoniem. Zwierzę po spożyciu takiej mieszanki omal się nie rozchorowuje. Łysek w momentach krytycznych potrafi wykazać się wielką siłą oraz odwagą - dzięki temu ratuje życie swego najlepszego przyjaciela. Ten, widząc że zwierzę zaczyna powoli ślepnąć ze względu na mrok panujący pod ziemią namawia swych przełożonych, by pozwolili koniowi na opuszczenie kopalni. W innym przypadku koń na pewno straci wzrok w zupełności. Szefowie kopalni przystają na prośbę i Łysek powraca do życia w pełnym świetle oraz wolności.